MYSLI O DAWNEJ POLSCE

" Mysli o dawnej Polsce (1960), ktore sam autor okreslil jako "poslowie do Polski Piastow, a jednoczesnie przedslowie do Polski Jagiellonow , sa niejako dopelnieniem jego eseistycznej syntezy polskiej historii, proba odczytania charakteru i polityki panstwa polskiego w pierwszych stuleciach istnienia. "Autor drazy coraz glebiej w gaszcz faktow - pisal Antoni Golubiew w "Tygodniku Powszechnym" 1961 - stara sie je odczytac i zinterpretowac, by dotrzec do rzeczywistego obrazu, do tego, co bylo i jak bylo". Czesc pierwsza noszaca tytul Podglebie to wnikliwe rozwazania na temat genezy i rozwoju narodowosci i narodu, granic i kierunkow dzialania politycznego Polski piastowskiej, zarysowanie procesu, ktory doprowadzil do utworzenia sie nad Odra, Wisla i Warta jednolitego, choc zroznicowanego wewnetrznie panstwa. Czesc druga - Zmiana kursu - to prowadzony z pasja dyskurs "na temat tzw. idei jagiellonskiej, ktora wywrocila srodkowoeuropejski bieg rzeczy polskich i nadala im inny kierunek" (Aleksander Gieysztor, "Nowe Ksiazki" 1961).